عباس قديانى

789

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

كوههاى جنوبى سيبرى و اطراف درياچه بايكال يعنى ناحيه كوهستانى واقع بين چين خاص و منچورى و سيبرى جنوبى كه امروز آن سرزمين را مغولستان خوانند . پيش از چنگيز خان تاتارها به قبايل كوچكى منقسم شده بودند و چنگيز خان همه آنان را زير يك درفش گردآورد . مهمترين اين قبايل عبارتند از : تاتار ، قيات ، اويرات ، جلاير ، نايمان ، اويغور و قرلق كه بعد همگى آنها به دست چنگيز خان متحد شده و نام مغول گرفتند . مغها يكى از شش قبيلهء ماد . مقاسمه در دورهء آل بويه زمينها در دست دولت بود و به عنوان اقطاع يا تيول به اشخاص و خاندانهاى بزرگ واگذار مىشد . بهترين اراضى فارس در دست فرزندان فاتحان عرب بود . خراج يا بهره و ماليات به شكل جنسى يعنى سهمى از حاصل ملك دريافت مىگشت كه آن را مقاسمه مىگفتند . مقدس اردبيلى ملا احمد بن محمد اردبيلى مشهور به مقدس اردبيلى از بزرگان علماى فقه و كلام بود كه زهد و پرهيزگارى فراوان و نفوذ بسيار بر شاه عباس صفوى داشت . از آثار مهمش زيدة البيان مىباشد . وى در سال 993 ه . ق . درگذشت . مقدسى مطهر بن الطاهر مقدسى ، از علماى اواخر قرن چهارم ه . ق . و صاحب كتاب « احسن التقاسيم فى معرفة الاقاليم و البدء و التاريخ » است . مقدونيه مقدونيه در شبه جزيره بالكان واقع شده است . در آن زمان كشور مزبور از شمال به ميزيه ، از جنوب به يونان ، از مشرق به تركيه و از مغرب به ايل ليرى محدود مىشد . ساكنان مقدونيه از دو منشأ سرچشمه مىگرفت : 1 - قوم هندو اروپايى كه معلوم نيست در چه زمانى به مقدونيه آمده بودند . 2 - مهاجران يونانى اوليها كه از حيث تمدن از يونانيان پست‌تر بودند در كوهستانها به سر مىبردند و يونانيان در جلگه‌ها و كنار درياى بحر الجزاير مىزيستند . در سده‌هاى بعدى دو گروه مزبور با يكديگر درآميختند و تمدن يونانى در آن كشور پراكنده گشت . با لشكركشى داريوش كبير به كشور سكاها ، مقدونيه جزو ايران شد ، ولى بعد از جنگ پلاته از آن جدا گرديد . نخستين پادشاهى كه مقدونيه را كشورى بزرگ و نيرومند كرد ، فيليپ بود . اين پادشاه تشكيلاتى براى مقدونيه قايل شد . همچنين سپاهى منظم تشكيل داد كه بر نيروهاى جنگى آن زمان برترى داشت . فيليپ با دولتهاى يونانى به نبرد پرداخته آنها را فرمانبردار خود ساخت ، سپس به فراهم آوردن مقدمات جنگ با ايران پرداخت و يونانيان را بر خلاف خواست درونيشان وادار كرد كه او را به سپهسالارى لشكر يونان برگزينند . اما پس از وى اسكندر بر تخت نشست و پس از دو سال جهت انتقام كشيدن از ايران لشكركشى خشايار شاه به يونان و كوتاه كردن دست ايران از مداخله در كارهاى آن كشور به ايران لشكركشى كرد .